اگر تا به حال یک بلوک یونولیتی را در دست گرفته باشید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده است که چگونه مادهای با این حجم، تا این اندازه سبک است؟ یا اصلاً ساختار یونولیت چگونه است که هم عایق حرارت محسوب میشود و هم در ساختمانسازی، بستهبندی و صنایع مختلف کاربرد دارد؟
بسیاری از افراد تصور میکنند یونولیت فقط یک قطعه پلاستیک متراکم است؛ اما حقیقت این است که بیش از ۹۵ درصد حجم یونولیت را هوا تشکیل میدهد. همین ویژگی باعث شده است این محصول در کنار وزن بسیار کم، مقاومت مناسبی در برابر انتقال حرارت، رطوبت و ضربه داشته باشد.
در این مقاله به پرسش ساختار یونولیت چگونه است؟ پاسخ می دهیم و با ساختار داخلی یونولیت، مواد تشکیلدهنده، نحوه شکلگیری سلولهای فومی و تأثیر این ساختار بر ویژگیهای فنی آن آشنا میشوید.
ساختار یونولیت چگونه است؟ مواد تشکیلدهنده ساختار یونولیت
اگر یک قطعه یونولیت را زیر میکروسکوپ مشاهده کنید، متوجه خواهید شد که سطح آن از هزاران مهره کوچک به هم متصل تشکیل شده است. هر مهره نیز خود شامل میلیونها سلول بسیار ریز و بسته است.
به عبارت دیگر، یونولیت یک جسم توپر نیست؛ بلکه شبکهای از سلولهای بسته است که درون آنها هوا محبوس شده است.
برای شناخت بهتر ساختار یونولیت، ابتدا باید مواد اولیه آن را بشناسیم.
۱. پلیاستایرن
اصلیترین ماده تشکیلدهنده یونولیت، پلیاستایرن است. این پلیمر از مونومر استایرن تولید میشود و به دلیل وزن کم، قابلیت قالبگیری و مقاومت مناسب، یکی از پرکاربردترین پلیمرهای صنعتی محسوب میشود.
۲. عامل انبساط (پنتان)
دانههای پلیاستایرن در زمان تولید حاوی مقدار کمی گاز پنتان هستند.
هنگامی که بخار آب به این دانهها برخورد میکند، پنتان منبسط شده و باعث افزایش چند ده برابری حجم دانهها میشود.
بدون این گاز، ساختار سلولی یونولیت شکل نمیگیرد.
۳. بخار آب
برخلاف تصور بسیاری از افراد، بخار آب فقط برای گرم کردن دانهها استفاده نمیشود؛ بلکه انرژی لازم برای انبساط آنها را نیز فراهم میکند.
ساختار سلولی بسته (Closed Cell) چیست؟
مهمترین ویژگی یونولیت، ساختار سلول بسته آن است.
در این نوع ساختار، هر سلول کاملاً توسط دیوارههای پلیاستایرن احاطه شده و ارتباط مستقیمی با سلولهای مجاور ندارد.
این ویژگی باعث میشود:
- هوا در داخل سلولها باقی بماند.
- انتقال گرما کاهش یابد.
- جذب آب بسیار کم شود.
- مقاومت فشاری افزایش پیدا کند.
به همین دلیل، یونولیت در مقایسه با بسیاری از فومهای سلول باز، عملکرد بهتری در عایقکاری دارد.
ساختار نهایی یونولیت طی چند مرحله ایجاد میشود.
مرحله اول: انبساط دانهها
دانههای پلیاستایرن با بخار گرم میشوند.
در این مرحله حجم هر دانه تا حدود ۴۰ برابر افزایش پیدا میکند.
مرحله دوم: استراحت دانهها
پس از انبساط، دانهها مدتی در مخازن مخصوص نگهداری میشوند تا فشار داخلی آنها متعادل شود.
مرحله سوم: قالبگیری
دانههای منبسطشده داخل قالب ریخته میشوند.
مرحله چهارم: اتصال سلولها
بخار مجدداً وارد قالب میشود و باعث میشود دانهها بدون استفاده از چسب به یکدیگر جوش بخورند.
در پایان، یک بلوک بزرگ یونولیتی ایجاد میشود که میلیونها سلول بسته در آن وجود دارد.
ارتباط دانسیته با ساختار یونولیت
یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده کیفیت یونولیت، دانسیته یا چگالی آن است.
دانسیته نشان میدهد در هر مترمکعب یونولیت چه مقدار پلیاستایرن به کار رفته است.
هرچه دانسیته بیشتر باشد:
- دیواره سلولها ضخیمتر میشوند.
- مقاومت فشاری افزایش مییابد.
- استحکام بیشتر میشود.
- طول عمر محصول افزایش پیدا میکند.
در مقابل، یونولیت با دانسیته پایین سبکتر است اما تحمل بار کمتری دارد.
| دانسیته | ویژگی |
|---|---|
| کم | سبک، مناسب بستهبندی |
| متوسط | مناسب دیوار و عایق |
| بالا | مناسب سقف، کف و بارهای سنگین |
آیا تمام یونولیتها ساختار یکسانی دارند؟
خیر. اگرچه پایه تولید تمام یونولیتها پلیاستایرن انبساطی است، اما ساختار داخلی آنها بسته به نوع کاربرد تغییر میکند.
عواملی که باعث تفاوت ساختار میشوند عبارتاند از:
- دانسیته
- اندازه سلولها
- کیفیت مواد اولیه
- میزان انبساط
- فشار قالبگیری
- ضخامت دیواره سلولها
تفاوت ساختار یونولیت سقفی و یونولیت بستهبندی
| ویژگی | یونولیت سقفی | یونولیت بستهبندی |
|---|---|---|
| دانسیته | بیشتر | کمتر |
| مقاومت فشاری | بالا | متوسط |
| تحمل بار | زیاد | کم |
| جذب ضربه | متوسط | زیاد |
| کاربرد | ساختمان | بستهبندی |
چه عواملی باعث تخریب ساختار یونولیت میشوند؟
اگرچه یونولیت دوام بالایی دارد، اما برخی عوامل میتوانند ساختار سلولی آن را تخریب کنند.
مهمترین این عوامل عبارتاند از:
- حرارت بسیار بالا
- تماس با شعله مستقیم
- حلالهایی مانند بنزین، استون و تینر
- تابش طولانیمدت نور خورشید
- فشار بیش از ظرفیت طراحی
آیا ساختار یونولیت قابل بازیافت است؟
بله. یونولیت از جمله موادی است که قابلیت بازیافت دارد. پس از جمعآوری، قطعات یونولیت خرد شده و دوباره به چرخه تولید بازمیگردند. از مواد بازیافتی میتوان در تولید محصولات مختلف مانند صفحات عایق، قطعات بستهبندی و برخی محصولات پلاستیکی استفاده کرد. البته برای حفظ کیفیت، در بسیاری از کاربردهای حساس از مواد اولیه نو استفاده میشود.
کلام آخر
ساختار یونولیت، مهمترین عامل در عملکرد و کیفیت این محصول است. وجود میلیونها سلول بسته حاوی هوا در کنار دیوارههای پلیاستایرن باعث شده یونولیت وزن بسیار کمی داشته باشد و در عین حال بهعنوان یک عایق حرارتی، رطوبتی و تا حدی صوتی عملکرد مطلوبی ارائه دهد. همچنین عواملی مانند دانسیته، کیفیت مواد اولیه و فرآیند تولید نقش مستقیمی در استحکام، دوام و کارایی یونولیت دارند.
اگر به دنبال خرید یونولیت باکیفیت، استاندارد و متناسب با نیاز پروژههای بستهبندی هستید، شرکت تولیدی آلافرس مبنا با بهرهگیری از مواد اولیه مرغوب، تجهیزات بهروز و کنترل دقیق کیفیت، انواع یونولیت را در ابعاد و دانسیتههای مختلف تولید و عرضه میکند.
برای دریافت مشاوره و استعلام قیمت با کارشناسان آلافرس مبنا در تماس باشید.
سوالات متداول (FAQ) درباره ساختار یونولیت
در این بخش، به پرتکرارترین سوالات در مورد ساختار یونولیت (EPS) پاسخ دادهایم:
یونولیت از پلیاستایرن (PS) تشکیل شده که با گاز پنتان مخلوط میشود و سپس با بخار آب منبسط میگردد تا ساختار سلولی ایجاد شود.
به دلیل اینکه بیش از ۹۵ درصد حجم یونولیت را هوا تشکیل داده است. این حبابهای هوای محبوس در داخل سلولها، وزن بسیار کمی به محصول میدهند.
ساختار سلولی بسته باعث میشود هوا در داخل سلولها باقی بماند و از انتقال گرما، رطوبت جلوگیری کند و مقاومت فشاری را افزایش دهد.
دانسیته نشاندهنده میزان پلیاستایرن در هر مترمکعب است. یونولیت با دانسیته بالاتر، ضخامت دیواره سلولها بیشتر، مقاومت فشاری بالاتر و طول عمر بیشتری دارد.
دانسیته، اندازه سلولها، کیفیت مواد اولیه، میزان انبساط، فشار قالبگیری و ضخامت دیواره سلولها از جمله عوامل موثر هستند.
یونولیت سقفی دانسیته بالاتری دارد و مقاومت فشاری بیشتری نسبت به یونولیت بستهبندی که دانسیته پایینتری دارد، ارائه میدهد.
حرارت زیاد، تماس با حلالها (مانند بنزین)، تابش نور خورشید و فشار بیش از حد میتواند ساختار سلولی یونولیت را تخریب کند.
پنتان یک عامل انبساط است که باعث افزایش حجم دانههای پلیاستایرن میشود و در شکلگیری ساختار سلولی یونولیت نقش دارد.
بخار آب علاوه بر گرم کردن دانهها، انرژی لازم برای انبساط آنها را نیز فراهم میکند.
شرکت آلافــرس مبــنــا با هدف تولید یونولیت های بسته بندی، قطعات یونولیت و ضربه گیرها در صنایع مختلفی از جمله لوازم خانگی، لوازم الکترونیکی، خودرویی، صنایع دفاع، صنایع دارویی و کشاورزی و… فعالیت دارد.